Almanya’da Koalisyonun Aile Bakanı Anne Spiegel: “Bu bir tutum meselesidir”

Çeviri: Necla Akgökçe

Yeşiller Partisi’nin sol kanadından gelen yeni aile bakanı Anne Spiegel öncelikle kürtaj yaptıran kadınları damgalayan Alman Ceza Yasası’nın 219a paragrafını ve transseksüel yasasını kaldırmak, İstanbul Sözleşmesini uygulamak istiyor. 

Röportajlarınızın kaçında dört çocuğunuz sorusu başrolü oynuyor

Evet. Neredeyse hepsinde.

O halde biz başka bir soru ile başlayalım, feminist olarak yeni bir işe mi başladınız?

Evet kesinlikle. Ben bir feministim. Bu, Kadın Bakanı olarak görev yapmak için çok iyi bir önkoşul.

Anna Spiegel Kimdir

41 yaşındaki 8 Aralık’tan bu yana Aile, Yaşlılar, Kadınlar ve Gençlik Federal Bakanı olarak görev yapıyor. Bundan önce Rheinland-Pfalz’daki eyalet yönetiminde de bakandı. Spiegel, Yeşiller’in sol kanadına atandı.

Sizin için feminizm ne anlama geliyor?

Toplumumuzda, pek çok alanda kadın ve erkek arasında hâlâ göze batan bir güç dengesizliği var ve bu dengesizliğin pek çok yönü bulunuyor. Cinsiyetçilikle başlıyor ve kadınlara ve kız çocuklarına yönelik şiddetle devam ediyor. Bu karmaşık ve yapısal olarak sabitleşmiş bir durum, bunu değiştirmeliyiz.

Transseksüel Yasası kaldırılacak, İstanbul Sözleşmesi uygulanacak ve aile yeniden tanımlanacak, diyorsunuz. İlk önce neyin üstesinden gelmek istersiniz?

Tercihen tabii ki her şeyi aynı anda yapmak isteriz ama aslında hangisinin en hızlı bir şekilde uygulanabileceği konusunu düşünüyoruz. Örneğin yasal metinler iyi bir hazırlık çalışması gerektirir. Ancak, kadınları damgalayan ve doktorları suçlu sayan Ceza Kanunu’nun 219 a maddesinin kaldırılması hızla gündeme geliyor.

Ne kadar hızlı mesela?

Bunu birazdan Federal Adalet Bakanı ile görüşeceğim. Transseksüel Yasası’nın kaldırılması da öyle bu; her iki maddeyi de etkiler. İkisini de hızlı bir şekilde halledebiliriz. Yakında toplumsal cinsiyet eşitliği denetimlerini de başlatacağız.

Tam olarak neyi hayal ediyorsunuz?

Ben zaten eyalet kadın bakanı olarak böyle bir denetimi gündeme getirmiştim ve sadece popülaritem artsın, diye yapmadım, bunları. Çünkü popüler olmak için değil, kadın siyasetini ilerletmek için göreve gelmiştim. Komiteleri veya denetleme kurullarını devlet adamları ile doldururken, her zaman tüm taslakları onlar kabineye girmeden önce alır, incelerdim. Eşitliğe aykırı iseler onları durdurdum.

Ve daha sonra?

İdeal durum, eşit temsil(parite) olmalıdır. Bireylere yönelik durumlarda bunun neden mümkün olmadığını gerekçelendirebilirsiniz. Ama paritede ısrar ediyorum.

Tek kriter parite mi?

Bence eşitliğin denetlenmesi sadece komitelerin bileşiminden öteye gider. Şu anda sözleşmeyle ilgili olarak nasıl çalışabileceğimizi çalışıyoruz. Her halükarda, bir cümlede bir kadın geçtiği için kadınları dikkate aldığı iddiasını yetersiz buluyoruz.

Dışişleri Bakanınız Sven Lehmann, temel çocuk yardımlarını tüm federal hükümetin başlıca sosyo-politik reform projesi olarak tanımladı. O konuda neler yapılacak?

Temel çocuk güvenliği yasası bir paradigma kayması olacaktır. Bu ülkede 150 civarında aile yardımı var, kimse onları görmüyor. Çocuk doğduktan sonra, dijital bir uygulamayla ailelere hızlı ve bürokratik olmayan bir şekilde bir ücret verilmesi isteniyor. Tüm çocuklar daha sonrası için garanti altına alınıyor. Gelirinize bağlı olarak buna bir miktar da ekleniyor. Böylece daha fazla çocuğu ve aileyi yoksulluktan korumuş olacağız.

Temel çocuk parasının bir adım ileri gitmesi için miktarın ne kadar yüksek olması gerekir?

Şu anda size bununla ilgili net bir şey söyleyemem, bu karmaşık.

Minimum yükseklik var mı?

Bunu şimdiden söyleyemem.

Bu birleştirilmiş yardımın şu anda var olan yardımlardan az olma riski var mı?

Çok somut ilerlemeler getirecek temel bir çocuk koruma planı sunacağız. Her şeyden önce, özellikle desteğe ihtiyacı olan çocuklara ve ailelere yardım etmek istiyoruz.

Yoksulluk içinde yaşayan çocuklar için acil yardım ilan ettiniz ve tek haneli olmayacağını söylediniz. Bu, çift haneli olacağı anlamına mı geliyor?

Evet…

Tam olarak ne kadar yüksek? Ve bir kez mi yoksa her ay mı?

Federal Sosyal İşler Bakanı Hubertus Heil ile yakın işbirliği içinde acil ek ücreti hemen başlatıyorum. Şimdi, anlık ek ücretin ne kadar yüksek olacağını ve aylık mı yoksa yıllık mı ödeneceğini hesaplayacağız. Ek ücretin basit ve bürokratik olmayan bir şekilde ödenmesi önemlidir. Anında ikramiye ile temel çocuk yardımlarını getirene kadar yoksulluktan etkilenen çocuklara yardım ediyoruz. Çünkü bu bir gecede olmaz.

Sadece Hubertus Heil değil, Christian Lindner da maliye bakanı olarak söz sahibi. Para önemli peki var mı?

Temel çocuk yardımları için Federal Aile İşleri Bakanlığı’nın öncülüğünde bölümler arası bir çalışma grubu oluşturulacak. Hubertus Heil ve Bakanlığı, Federal Maliye Bakanlığı gibi bunun bir parçası olacak.

Daha önce Kadın ve Aile Bakanı olmayı popüler olmak için seçmediğinizi söylemiştiniz. Örneğin transseksüel yasasının kaldırılmasına karşı şimdiden bir direnç şekilleniyor. Bu sizin için ne anlama geliyor?

Benim için cinsel olarak kendi kaderini tayin etme meselesi bir tutum meselesidir. Her zaman buna direnç gösterenler vardır. Örneğin -entegrasyondan sorumlu bakan olarak, mültecilere yardım etmeye kararlı olduğum için sağın ciddi direncine maruz kaldım. İşimle ilgili en sevdiğim kısım elbette bu değil, ama bu da işin bir parçası.

Transseksüel Yasası

trans * bireylerin adlarını ve cinsiyetlerini nasıl değiştirebileceklerini düzenliyor. Şimdiye kadar trans * bireyler cinsiyetlerini ve adlarını kalıcı olarak değiştirmek istediklerini kanıtlamak için iki rapor sunmak zorunda kalıyorlardı. Bu süreç ayrımcı ve aşağılayıcı olarak eleştiriliyordu.

Bir bakan olarak, karşı çıkanları da yanınıza almaya çalışmak zorunda mısınız?

Bana göre olgusal, gerçek, tartışmalı bir siyasi söylem inanılmaz bir zenginleşmedir. Bu durum demokrasi ve fikir oluşturma sürecinin bir parçası. İçeriğin gelişmesine katkıda bulunursa kesinlikle karşı değilim. Ama örneğin kürtaj kliniklerinin önünde istemeden hamile kadınlara ve doktorlarına düşman olan insanlar olduğunda, benim için kırmızı bir çizgi aşıldı. Orada insanlar aşağılanıyor. Bu söz konusu olamaz.

Entegrasyon Bakanı olarak pozisyonunuz nedeniyle, siz de oldukça ağır bir saldırıya uğradınız ve polis koruması gerekti. Bu kişisel olarak sizin için ne anlama geliyor?

“Tutumumdan asla taviz vermem.” Bu elbette ciddi bir değişim gerektirir. Memleketimde mülteciler için bir ilk kabul tesisi vardı ve onları istemeyen ciddi bir sağ atmosfer. Bizim takımın dayanışmasına ihtiyacım olduğu zamanlar oldu.

Kadın ve Aile Bakanı olarak rahatladınız mı?

Net bir duruşum var, sorunlarıma tutkuyla bağlıyım ve temel duruşumdan taviz vermeye niyetim yok. Muhalifleri olay yerine çağırmak için kullanırsam, bu benim politik çalışmamın bir parçası olur. Projelerimi tüm bağlılığım ve tüm tutkumla hayata geçireceğim.

Koalisyon anlaşması kadın ve aile politikaları için herhangi bir rakam vermiyor, bunun yerine devasa mali görevler veriyor. Örneğin Kadına Yönelik Şiddete Karşı İstanbul Sözleşmesi çekincesiz uygulanmalıdır. Bu nasıl hayata geçer?

İstanbul Sözleşmesi’nin uygulanmasıyla ilgili ciddi bir maliyetin olduğu çok açık. Soru şu: Onu nasıl şekillendireceğiz? Adım adım bir yaklaşım mı izleyeceğiz? Şimdi bir stratejiyle başlıyoruz ve şiddete karşı korumayı bakanlıklar arası bir görev olarak görüyoruz. Yuvarlak masa zaten var. Gelecekte bir odak noktamız da, sağlam bir temele oturtmak istediğimiz kadın sığınma evlerinin finansmanı olacak. Federal ve eyalet düzeylerinde daha fazla personele ihtiyacımız var. Bu ancak daha fazla parayla mümkündür.

İstanbul Sözleşmesi

Kadına Yönelik Şiddetin Önlenmesi ve Bununla Mücadeleye İlişkin İstanbul Sözleşmesi, üye devletleri toplumsal cinsiyete dayalı şiddete karşı önlem almaya mecbur eden uluslararası bir sözleşmedir. Avrupa Konseyi Sözleşmesi 2011 yılında İstanbul’da kabul edilmiştir. 46 ülke şimdi sözleşmeyi imzaladı, 34 ülke zaten onaylamıştı.

Koalisyon anlaşmasında devasa bir görev tanımı var: Eşitlik on yıl içinde sağlanmalı…

(Herkes güler) Kadın siyasetinde deneyimli üç kadının yürekten güldüğü ortada. Başarabilirsek bu bakanlık için bir altın kupa isterim. Ama cidden: Eşitlik konusunda ilerleme kaydetmek için elimden gelen her şeyi yapacağım, ancak bunu on yıl içinde bitirir miyim bilemiyorum.

Yolda başka projeler de var: Cinsiyetler arası ücret farkını ortadan kaldırın, bakım işini adil bir şekilde dağıtın…

Evet, yapacağımız şey tam olarak bu. Eşit ücret önemlidir ancak ücret yasası dişsiz bir kaplan. Bilgi iyidir. Ancak eşit olmayan maaş yapılarının değişmesi için bir kaldıraca ihtiyacımız var. Bunun neye benzeyebileceğini tartışmak lazım.

Bayan Spiegel, Toni Hofreiter’in bakanlığı iptal edildi ve Cem Özdemir kabineye getirildi diye mi, Aile Bakanısınız?

Kolay bir gün değildi. Ama partimde çok, çok sayıda parlak ve uygun insan var – ofisler bulunanlardan daha fazlası…

Üç liberal Habeck, Baerbock ve Özdemir’e ek olarak iki solcu kadına ihtiyaç vardı… Onlardan birisin. Saray muhafızı için pek yer kalmadı gibi…(Hofreiter saray muhafızı demek, nazire yapıyor gazeteci)

Annalena Baerbock ve Robert Habeck yolda kaldı. Diğer her şey bir süreçti. Artık ileriye bakmak bizim için önemli. Partim bir hükümette siyasi sorumluluk üstlendi ve zorlukların hiç bu kadar büyük olduğunu hatırlamıyorum. Ayrıca iklim kriziyle mücadele de bizim görevimiz…

…bunun için önemli bakanlıklardan olan ulaştırma bakanlığı Yeşiller’e değil, FDP’den Volker Wissing’e gitti. Birbirinizi Rheinland-Pfalz tanıyorsunuz. Bu iş nasıl gider?

Eyalet hükümetinde beş yıl birlikte çalıştık – o ulaştırma bakanıydı, ben aile bakanıydım. Birbirimizi çok iyi tanıyoruz, arada bir şarap içmek için dışarı çıkıyor ve birbirimizle konuşuyorduk. Bu önemli bir temeldir. Salgın bir koalisyon anlaşmasının parçası değildi, hep birlikte içine atıldık.

Bu süreçte en önemli şey nedir?

Çocuk aşılarının iyi gitmesi gerekir. Ailelerde büyük bir rahatlama hissediyorum. Şu ana kadar çocuklar ve gençler pandemide pek hesaba katılmadılar ama bundan en çok onlar zarar gördü.

https://taz.de/Anne-Spiegel-ueber-Ampelplaene/!5821001/

 

Kadınİşçi’nin notu

Bu söyleşi koalisyon içine yeşillerin sol kanadından gelen feminist bir kadın ve aile bakanının portresini sunduğu gibi sosyal demokrat ve yeşillerin hakim olduğu bir hükümette kadınlara yönelik hak mücadelesinin nasıl ve kimler tarafından uygulamaya konulabileceğine dair de ipuçları veriyor: Feminizm, bilgi, hazırlık ve ihtiyaçlardan hareketle şekillenen bir program.

Bir başka konu ise söyleşi yöntemi

Taz sol bir yayındır, söyleşiyi yapan bu bizim partiden ya da çevreden deyip, karşıdaki insanı sıkıştırmayayım demiyor, somut cevap istiyor. Çocuk yardımı ile ilgili sorulara bir bakın…Birçok kanaldan aynı soruyu gündeme getirerek, yardımın ne kadar olabileceği konusunda net olmasa da bir cevap alabiliyor. Darısı başımıza ne diyelim…

Pin It on Pinterest