İzmir’de iki sendikacı kadın tutuklandı. Bu zaten sendika yönetimlerine gelebilen çok az sayıda kadın açısından çok önemli bir tehdit. Konuyla ilgili konuştuğumuz Genel- İş İzmir 8 No’lu Şube Kadın Komisyonu Başkanı Özgür Martin, “Tutuklamalar, kadınlara gözdağıdır. Biz buna boyun eğmeyeceğiz. Deniz ve Mine’yi yalnız bırakmayacağız. Herkesi dayanışmaya çağırıyorum” diyor.
Bugün Dünya Eşit Ücret Günü. Birleşik Metal-İş Sendikası’ndan kadınlar bir açıklama yaparak, ücret konusunda cinsiyet temelli ayrımcılığa ve ücret farklarına, dikkat çekerek “eşdeğerde işe eşit ücret” için mücadelenin sendikal hareketin gündemine girmesini sağladılar. Ne denir ellerine kollarına sağlık…
Anlatılan, en kötü sendika sendikasızlıktan iyidir, diye bir sendikaya üye olan ve kadın temsiliyetini artırmak için kadın komisyonu kurmaya çalışan kadınların hikâyesidir.
Özel Sektör Öğretmenleri Sendikası yeni kurulmuş bağımsız sendikalar içinde eylemleri ile dikkat çekiyor. Sendika uzun bir hazırlık sürecinden sonra geçtiğimiz günlerde kadın komisyonunu da oluşturdu. Kreş, eşdeğerde işe eşit ücret gibi patronları zorlayacak somut talepleri başlangıçtan itibaren sendikal mücadelenin konusu haline getirerek, önemli adımlar atıyorlar.
Haier Group fabrikasında çalışan kadınlar komisyon önerisini genel merkeze iletti. Onların yol göstericiliğinde sendikanın Eskişehir Şubesi’nde de kadın komisyonu kuruldu. Kadınlar rutin toplantılarında fabrika içi sorunların yanı sıra, kadına yönelik şiddet, İstanbul Sözleşmesini de tartışıyor. Önlerindeki hedef ise kadın işçiler olarak 8 Mart etkinliğine katılmak. Bunun için o gün izinli olmak şart.
Olga Marie Madar’dan bahsediyoruz. Lisede spora yöneldi, yazları çalıştığı fabrikada sendikaya üye oldu. Beyzbolda işçi takımlarının kurulmasını sağladı. Kadınların atletizm ve spor yoluyla yaşamlarını dönüştürmesine ve sendika kadın komisyonlarının kurulmasına ön ayak oldu. Ölene kadar mücadele içindeydi.
“Sendika kadın komisyonları çalışıp, somut işler ortaya çıkarır. Genel yönetim ise yıllık raporlarında bu birimden söz etmez. ‘Kadın işçilerle çalışma yaptık’ der. Kadınlar kendilerini sendikada ifade edemiyorlar. İşyerlerinde mücadelede de bastırılıyorlar çoğunlukla. Sendika üyesi olmak için ağabeyinden, babasından izin almak zorunda olan işçiler tanıdım.” Bu sözler Birlik Sendikası Genel Başkanı Zehra Güner Karaoğlu’na ait. 5 kişilik Yönetim kurulunun 3’ü kadın. Başkan Zehra Güner Karaoğlu sorularımızı yanıtladı
Birleşik Metal-İş Sendikası üyesi kadın işçiler, hem kadın hem de işçi haklarını kapsayan sıkı bir eğitimden geçtiler. Sendikanın düzenlediği işçi okulunun katılımcıları çok memnun. Eğitim fabrikalarda kadın ve erkek arasındaki eşitsizliğe, kadına yönelik şiddete, tacize karşı duruşta emekçi kadınlara güç kazandırıyor.
Birleşik Metal-İş Sendikası’na üye kadın işçiler İstanbul Sözleşmesi’nden çekilme kararının ardından, işyerlerinde yaptıkları eylem ve etkinliklerle kararı protesto ettiler. Merkez ve şube binalarına asılan “İstanbul Sözleşmesi Yaşatır” yazılı dev pankartlarla, sendika yönetimi de sözleşmeye sahip çıkarak, protesto eylemlerine destek verdi.
Teknik kadınların sözlü tarih yazma girişiminden haberdardık. Ama sosyal medyada dolaştırdıkları ilân herkes gibi bizi de çarptı: “Dikkat aşağıdaki ilan, cinsiyet ve yaş ayrımcılığı içerir! Mühendis, mimar ve şehir plancılarının deneyimlerinin belgeleneceği bir çalışmaya katılım için meslektaşlarımızı arıyoruz.” Süreci onlardan dinleyelim.
Birleşik Metal-İş Sendikası Merkez Kadın Komisyonu 26 Ocak 2021 Salı günü, 2021 yılı çalışma planının oluşturmak üzere Birleşik Metal İş Sendikası Genel Merkezi’nde toplandı. Toplantıya Birleşik Metal-İş Sendikasına bağlı şube komisyonlarından kadın temsilcileri katıldı.
Trikoda ortacılıktan başlamış işe ve şube başkanlığına gelmiş Nebile Irmak Çetin. Dışarıda patronlarla içeride erkek sendikacılarla cebelleşip, durmuş. Başına gelmeyen kalmamış. İnatla direnmiş. Hep muhaliftim, diyor. Onunla geçmişteki ve bugünkü, sendikacılık ve kadınlık hallerini konuştuk
Sendikal hareket içinde ön çıkmış kadın sayısı çok azdır. Alman sendika yöneticisi ve sosyalist Emma Ihrer bu kadınlardan biri. Kadınların daha iyi koşullarda çalışması ve meslek sahibi olması için önce kadın birlikleri kurdular. Örgütleri kapatıldı ve yargılandılar. Alman Sendikalar Birliğinin yönetimine giren, sendikalarda ilk kadın komisyonu başkanı olan yine oydu.
İşçi sendikalarında feminist uzmanlar cinsel tacizin bir disiplin suçu olarak tüzüklere girmesini sağladı ama sağ yönetimler kadın çalışmalarını geriletti. KESK’te üyelerin ve uzmanların feminist olması ciddi değişimlere yol açtı. Sendikalarda daha köklü dönüşümler için üye katılımı ve dayanışma şart.
