“Kadının özel alanda tutulduğu edebiyat Fosforlu Cevriye’yle tersyüz ediliyor”

Kadın emeğini ve kültür-sanat üretimlerini görünür kılmak, kadın işçilerin deneyimlerini kayda geçirmek ve feminist bir emek politikası tartışmalarına katkı sağlamak için sesimizi taşıdığımız podcast serimiz “Kadın Emeğinin Halleri”nin 14. bölümü yayında.

Podcast serimizin bugünkü konuğu Dr. Öğr. Üyesi Beyhan Uygun Aytemiz. Beyhan ile Suat Derviş’in başyapıtı Fosforlu Cevriye’yi, edebiyat kanununun kadını hapsettiği özel alanın Cevriye ile nasıl altüst olduğunu ve Fosforlu ile çıkılan İstanbul yolculuğunu konuştuk. O konuşmadan satırbaşlarını paylaşıyoruz.

Keyifli dinlemeler!

Feryal Saygılıgil sordu, Ayfer yanıtladı:

“(Fosforlu Cevriye’de) bir yandan yoksulluğun hüküm sürdüğü seks işçilerinin, sokak çocuklarının, siyasi suçluların, azınlıkların görünür olduğu bir metinle karşı karşıya kalıyoruz.”

“Edebiyat kanununa baktığımızda özellikle erkek yazarların ürettikleri metinlerde kadın hep özel alanla ilişkilendiriliyor. Ve genellikle özel alanın içinde yapıp ettikleriyle karşı karşıya kalıyoruz. Tarihin 1940’lar olması da çok önemli bu açıdan. Erkekse sokakta olan, kamusal alan erkeğin ‘eylem’ içinde bulunduğu bir alan olarak çıkıyor karşımıza. İşte öncelikle bunu ters yüz ettiğini söylememiz gerekiyor Fosforlu’nun.”

“Metinlerde hep ne ile karşı karşıya kalırız bizler? Erkek kadın için genellikle fedakârlık yapandır, kadın kurban olarak çıkar karşımıza. Bu metinde ise fedakârlık yapma meselesini kimin tekeline almış oluyor Suat Derviş? Fosforlu Cevriye’nin.”

“Fosforlu İstanbul’un sokaklarını dolaşan, farklı farklı yaşam tecrübelerine tanıklık eden, yolu birbirinden farklı yaşam tecrübelerinin öznesi pek çok kişiyle kesişen bir karakter olarak çıkıyor. Onun hayatına giren insanların yaşam tecrübelerinin de bu metne yedirildiğini görüyoruz bizler. Sokak çocuklarının, seks işçilerinin, suçluların, katillerin bunların tümünün görünür olduğu bambaşka bir İstanbul panoraması bu gerçekten.”

“Bunlardan beslenen müthiş bir edebiyatla karşı karşıyayız biz gerçekten de Fosforlu Cevriye’de. Sokağı dinlemiş aslında Suat Derviş, dinlemiş not almış yani bu oluşturduğu dilden de bunu görüyoruz.”

“Yürümek ona iyi hissettiriyor ama yürümeyle doğrudan doğruya özgürlük arasında da bir bağ kurduğunu görüyoruz biz Cevriye’nin zihninde. İstanbul’un sokaklarını arzu ettiğince dolaşabilmek Cevriye için büyüleyici bir tecrübe ve Bolu’dan gelir gelmez soluk soluğa oradan oraya koşuşturduğunu görüyoruz. Yani İstanbul’u teneffüs etmek istiyor gerçekten de.”

İyi dinlemeler

https://open.spotify.com/episode/6aS8vWvtwcnRRyKYxwNfm3?si=fYLJy8lhSBiOLISl-FQJ8Q

 

BEYHAN’IN ŞARKI TAVSİYESİ:

https://open.spotify.com/track/2HiOdvsZxq2wCr37d19Ybq?si=SdCLiaAhTTaPCcSHM1-isQ