İşçilerce işçiler için: SEWA’nın kooperatifleri bakım işçilerinin bakım ihtiyacını karşılıyor

Hindistan Serbest Çalışan Kadınlar Sendikası (SEWA), bakım işçisi kadınlara kooperatifleri aracılığıyla bakım desteği sunuyor. Bu sendikanın üyeleri -ister satıcı, seyyar satıcı, çöp toplayıcı, inşaat veya ev işçisi olsunlar- işteyken, SEWA’nın bakım işçileri onların çocuklarına, bakım gereksinimi olan hasta ve yaşlı akrabalarına bakıyor.
Paylaş:

Çocukların, yaşlıların, hastaların, engellilerin ihtiyaçlarını karşılarken, neredeyse her kadın ücretsiz bir bakım işçisidir ve bakım, dünya genelinde büyük ölçüde kadınların sorumluluğu olarak kabul edilir. Orta ve üst-orta sınıf çalışan kadınlar, çocuk bakımı işçileri, dadılar ve bebek bakıcıları gibi profesyonel bakıcıların hizmetlerine güvenebilirken, yoksul ailelerden gelen kadınlar tipik olarak evde bakıcı ve ev dışında bakım işçisi olma şeklindeki ikili rollerini usta bir akrobat gibi denge içinde yönetirler.

Hindistan’da binlerce kayıtlı ve kayıtsız kurum, bakıma muhtaç hanelere evde hemşire, dadı ve ev işçiliği sağlıyor. Bu ajansların çoğu, ücra köylerdeki yoksul ailelerden genç kadınları işe alıyor ve bunların çoğu hiçbir eğitim almadan sahaya gönderiliyor.

Sita Ashokan, bir ajans tarafından bakım işçisi olarak işe alındığında henüz 18 yaşındaydı. Kerala’nın Wayanad bölgesinden gelen ve şu anda 28 yaşında olan kadın, Equal Times’a “Neredeyse çalıştığım tüm evlerde acı deneyimler yaşadım” diyor; “Hırsızlıkla suçlandım, başıboş bir kadın olarak etiketlendim, yemekten mahrum bırakıldım, ırkçı ve müstehcen söylemlere maruz kaldım. Ajanslar feryadımızı nadiren duyar.”

Hindistan’ın en yoksul kayıtdışı sektör çalışanlarının çoğu zaman çocuklarını yanlarında işe getirmekten başka seçenekleri olmuyor. İster şehirdeki bir şantiyede, ister ücra köydeki bir tuğla fırınında olsun, bu çocuklar, sıcaklığın sıklıkla 45 °C’ye kadar çıktığı bir ülkede annelerinin işini bitirmesini beklemek zorunda. Anneleri işteyken çocukların, müşterilerin evlerinin depolarına kilitlenmesi ve yeni yürümeye başlayan çocukların saatlerce evlerinde karyolalara veya sütunlara bağlanması eşit derecede yaygın.

Hindistan Serbest Çalışan Kadınlar Sendikası (SEWA) ile bağlantılı yüz binlerce işçi için durum böyle değil. Kayıtdışı sektördeki kadın işçilere yönelik bu ulusal sendikanın üyeleri – ister satıcı, seyyar satıcı, çöp toplayıcıyı, inşaat veya ev işçisi olsunlar – işteyken, SEWA bakım işçileri onların çocuklarına, bakım gereksinimi olan hasta veya yaşlı akrabalarına bakıyor.

İki yönlü görev

Gujarat, Ahmedabadlı avukat (2 Kasım 2022’de 89 yaşında vefat etti) Ela R. Bhatt tarafından kurulan SEWA, 1970’lerin başında ülkenin en eski ve en büyük tekstil işçileri sendikasının kadın kolundan doğdu. Başlangıçta, hükümet yetkilileri SEWA’yı bir sendika olarak kaydetmeyi reddetti; çünkü SEWA’nın hedef üyeleri, serbest çalışma statüleri nedeniyle o zamanki yasal işçi tanımına uymuyordu. Ancak Bhatt ısrar etti ve 1972’de SEWA bir sendika olarak resmen tescil edildi.

Birkaç yıl sonra, Gujarat’ın Anand bölgesindeki kayıtdışı kadın işçiler işteyken çocuk bakımına ihtiyaçları olduğunu vurguladıklarında, Bhatt hemen çocuklarına bakıcılık yapmak için gönüllü oldu. Bu doğaçlama çocuk bakımı teklifi, kısa sürede tamamen kadınlardan oluşan Shaishav Mandali Kooperatifi tarafından işletilen ve yönetilen, tam teşekküllü, profesyonel bir çocuk bakım hizmetine dönüştü. Bugün Shaishav Mandali, Anand bölgesinde 35 çocuk bakım merkezi işletiyor. Sangini Mandali Kooperatifi ise Ahmedabad bölgesinde ve yine Gujarat’ta, yine SEWA tarafından desteklenen 13 çocuk bakım merkezini işletiyor.

Çocuk bakımı kooperatifleri, bugün 1,5 milyon üyeye sahip olan ve geçen nisanda kuruluşunun 50’nci yıldönümünü kutlayan SEWA tarafından teşvik ediliyor ve destekleniyor.

Anneler gelirlerine göre kooperatiflere aylık katkı payı veriyor. Bu katkılar çocuk başına fiili maliyetin tamamını karşılamadığından, SEWA diğer kaynaklardan farkı kapatıyor. Merkezlerin, üyelerin düzensiz çalışma programlarına uyum sağlamak için esnek çalışma saatleri var.

SEWA Kent Birliği’nin kıdemli koordinatörü Rashim Bedi, “Çocuk bakım merkezlerimiz, kentsel alanlardaki veya köylerdeki işçi topluluklarından kadınlar tarafından yönetildiği için benzersizdir” diyor. “SEWA bu öğretmenlere 11 bölümlük bir eğitim programı ve eğitim sertifikaları veriyor” diyen Bedi, kreş çalışanlarının düzenli olarak bilgiyi güncelleme eğitimleri aldıklarını da sözlerine ekliyor.

27 yıllık SEWA üyesi olan Ashodaben Pravinchandra Parmer, SEWA’nın 0 ila 6 yaş çocukları barındıran çocuk bakım merkezlerinden birinde öğretmen. “Alfabe, yoga, görgü kuralları öğretiyor, hikâyeler okuyoruz. Onları pikniğe götürüyoruz, aynı zamanda onların yaratıcı güçlerini teşvik ediyoruz” diyor.

Çocuklara kahvaltı ve öğle yemeği için tesiste hazırlanan taze, besleyici yemekler veriliyor. Personel, çocukların sağlığını izliyor ve ayrıca Hindistan yasalarının gerektirdiği aşıları yaptırdıklarından emin oluyor. Öğretmenler ayrıca gerekli evrak işlerine destek olarak üyelere, çocuklarını Hindistan’da zorunlu okul yaşı olan altı yaşına geldiklerinde ilkokullara kaydettirmeleri için yardımcı oluyor.

SEWA çocuk bakımı personeli, misyonlarını iki yönlü olarak görüyor: Sorumlulukları altındaki çocuklara bakmak ve bu çocukların annelerinin çocuk bakımı ihtiyaçlarını çözerek işyerinde daha üretken olmalarına yardımcı olmak.

SEWA Federasyonu Genel Müdür Yardımcısı Jayaben Purushottambhai Vaghala, “SEWA, kayıtdışı sektördeki kadınları; öğrenmek, büyümek, tesislere erişmek, deneyimleri paylaşmak, haklarını anlamak ve seslerini yükseltmek için bir araya getiren geniş bir ailedir” diyor. SEWA Federasyonu, SEWA’nın kooperatiflerini kapasite geliştirme, pazarlama, politika ve savunuculuk müdahaleleri ile destekliyor.

SEWA’nın ulusal sekreteri Manali Shah ekliyor: “Bakım verme sorumluluğu bir profesyonele kaydırıldığında, kadınlar mesleklerini seçme ve kendilerini gönülden işlerine adama özgürlüğüne sahip oluyor, bu da tam istihdama ve kendine güvenmeye olanak tanıyor. Üretkenlik artıyor, bu da artan gelir ve sonuç olarak daha iyi yaşam standartlarına erişimi sağlıyor. SEWA üyeleri gibi bu öğretmenler de sağlık sigortası, bankacılık ve krediye erişim gibi bir dizi sosyal hizmetten yararlanıyor.”

“Müşterilerimden korkmuyorum”

Pek çok SEWA üyesi ve daha genel olarak Hindistan’daki kadın işçiler, çocuk bakımı sorumluluklarına ek olarak yaşlı ve hasta akrabalarının bakım yükünü de üstleniyor. Bu baskıların farkında olunması ve SEWA’nın eğitimli evde bakım işçisi sağlamasına yönelik talebin artması, sendikanın 2010 yılında evde yaşlı bakım hizmeti olan Shri SEWA Evde Bakım Kadın Kooperatifi‘ni kurmasına yol açtı.

SEWA’nın 70 evde bakım çalışanından biri olan Krishnaben Dineshbhai Khadayta, “Bu 11 yılda belki 12 evde yaşlılara, hastalara ve ihtiyaç sahiplerine baktım. Müşterilerimiz süper zengin elitlerden orta sınıf ailelere kadar çeşitlilik gösteriyor” diyor.

Bir dul olarak, ailesinin geçimini tek başına sağlıyor Khadayta. “Hayatım, yaşam koşullarım ve durumum düzeldi. İki oğlumu da okuttum. SEWA ile ilişkili olduğum için işsiz kalmaktan korkmuyorum, müşterilerimden de korkmuyorum” diye konuşuyor.

Müstakbel müşterilerin kooperatife kaydolmaları ve bakıcının üstlenmesi beklenen görevleri detaylandıran bir anlaşma imzalamaları gerekiyor. Müşteri, bakıcının maaşını kooperatife ödüyor ve kooperatif yüzde 10 hizmet bedelini düşerek parayı bakıcının hesabına aktarıyor.

Shri SEWA Evde Bakım Kadın Kooperatifi Eğitim ve Öğretim Koordinatörü Prutha Vyas, “17 bin rupinin tamamı (yaklaşık 213 ABD Doları) elden verilirse kısa sürede harcanır. Bankaya yatırılırsa, yalnızca gerekli miktarı çekiyorlar” diyor ve bu yaklaşımın işçilerin birikim yapmasına olanak sağladığını sözlerine ekliyor.

SEWA ayrıca, şu anda 18 eyalette aktif olan ve toplum sağlığı çalışanlarından oluşan ekipler kurmuş durumda. Bu toplum sağlığı çalışanları, hem SEWA üyelerini hem de yerel topluluklardaki kadınları sağlık ve hijyen konularında duyarlı hale getiriyor ve hükümetin sosyal güvenlik, sağlık ve beslenme programlarına erişmeleri için onlara yardımcı oluyor. Kadınlar ayrıca, sağlık çalışanları tarafından düzenlenen eğitim oturumlarında sağlıklarıyla ilgili endişelerini dile getirmeleri için teşvik ediliyor.

Tanınma ve profesyonelleşme gerekli

Bir sendika olarak SEWA, bakım işçilerinin sorunlarının, uluslararası forumların yanı sıra yerel ve federal düzeyde tanınması ve ele alınması için uzun süredir lobi faaliyetleri yürütüyor ve savunuculuk yapıyor. Ev eksenli çalışanların haklarına ilişkin 177 sayılı sözleşme ve ev işçilerinin haklarına ilişkin 189 sayılı sözleşme konusunda Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ile yakın şekilde çalıştı. Sendika ayrıca, sokak satıcılarına yasal statü veren ve onlara sosyal güvenlik hakkı tanıyan 2004 tarihli bir yasa tasarısının yanı sıra 2008’de kayıtdışı sektör çalışanları için ülkenin ilk şemsiye yasasının hazırlanması sürecine de dâhil oldu.

SEWA aynı zamanda, bakım işinin insana yakışır iş olarak tanınması, bakım işçilerine uygun ücret ve sosyal güvenlik yardımlarının yanı sıra kapasite geliştirme eğitimi verilmesi için ulusal bir kampanya başlattı.

Hindistan’da bakım işçilerinin yasal veya politik bir tanımı yok; ancak SEWA, kendi bakım ekonomisi tanımını benimsemesi için yıllardır Hindistan hükümetine lobi yapıyor. SEWA Ulusal Sekreteri Shah, “Hindistan’daki bakım ekonomisinin geniş tabanlı olması ve temiz bir çevreye önemli ölçüde katkıda bulunan geri dönüşüm işçilerini de içermesi gerekiyor” diyor. Havza işçileri, küçük toprak sahibi çiftçiler ve orman işçileri gibi daha birçok işçi kategorisinin tanınmasını istiyor.

SEWA Konsey Üyesi Sonia George, “Bakım işçiliği, en kayıtdışı çalışma biçimlerinden biri ve genellikle çocuk bakımı, yaşlı bakımı, hemşirelik bakımı ve ev temizliği gibi ev sorumluluklarının bir uzantısı olarak görülüyor” diyor ve ekliyor:

“SEWA, bu tür görevleri yerine getirmek için gereken becerileri tanımanın ve insana yakışır işler sağlamak için bunları profesyonelleştirmenin zamanının geldiğine inanıyor.”

Bu yazı Friedrich Ebert Vakfı (FES) tarafından desteklenmiştir.

Yazının orijinali için: https://www.equaltimes.org/by-workers-for-workers-in-india

Fotoğraflar: Equal Times

Paylaş:

Benzer İçerikler

Gig ekonomisinin en hızlı büyüdüğü ülkelerden Hindistan’da kadın işçiler, hakları için WhatsApp gruplarında bir araya geliyor, gizli toplantılarla eylem örgütlüyorlar. İki ay önce Urban Company işçisi binlerce kadın sokaklara döküldü. Bu eylem, gig işçisi kadınların ülke çapında gerçekleştirdiği ilk eylemdi. Reuters’ın haberi…
Hindistan’ın Murshidabad bölgesinde, bidi (Hint sigarası) sarma işini en yoksul kadınlar yapıyor. Genç yaştan itibaren sürekli tütüne maruz kalmaları, sağlıklarını büyük risk altına sokuyor.
The Equal Times’ta yayımlanan Maria Jose Jarmona imzalı habere göre, İspanya’da özel şirketlerin insafına terk edilen bakım sektörü çıkmaza girmiş durumda. Hükümetin açıkladığı plan da sorunu çözmüyor. İşçi örgütleri, sektörün kamu tarafından yönetilmesini istiyor ve uyarıyor: “Bakım bir ticari faaliyet olamaz, bu bir haktır!”
Bakım işçileriyle ilgili bir araştırma, pandeminin, işçilerin ruh sağlığı üzerindeki olumsuz etkisini ortaya koydu. İşçilerin önemli bir bölümü anksiyete, depresyon ve tükenmişlik sendromundan yakındı. Raporda kadınların daha büyük risk altında olduğu vurgulanırken, sendikalar sektörde bu sorunları önceleyen insan merkezli bir reform talep ediyor.
İçeriklerimizi kaçırmamak için e-posta bültenimize ücretsiz abone olun!