Kadınların el becerileri ve saklanan emeği üzerinden kendini var eden bir sektör halı dokumacılığı. Fabrikasyon işler bir yana evlerdeki üretim sürecinde kayıtsız işçilik, çocuk işçiliği, sağlığa ve sosyal hizmetlere erişememe, farklı hanelerin farklı yevmiyelere tabii olması, erkeklerin kazanca el koyması gibi ciddi sorunlar yaşanıyor. İpek halıcılığı ise fiyatı artsa da dokumacının ücretinin artmadığı tam bir sömürü çarkı.
Nota Bene yayınlarından Yasemin Ahi ve Neşe Şahin Taşğın’ın editörlüğünde geçtiğimiz günlerde çıkan Bu Çağda Aile, Güncel Tartışmalardan Bir Kesit, isimli kitap aileyi toplumsal cinsiyet bakış açısıyla enine boyuna tartışıyor. AKP’nin aileci politikalarına karşı bu kitabı okumanın tam zamanı.
Kate Clancy’nin Muayyen Günler; Menstrüasyonun Gerçek Hikayesi isimli kitabı hayatımızda yüzlerce defa yaşadığımız, yaşamakta olduğumuz ya da yaşayacağımız regl süreci hakkında bizi aydınlatıyor. Bu süreci gizemden arındırıyor.
“Frieda Afary’nin geçtiğimiz günlerde çıkan Sosyalist Feminizm Yeni Bir Yaklaşım isimli kitabında patriyarkal sistemden çok kapitalist üretim tarzının neden olduğu yıkımı gözler önüne sererken feminist ve sosyalist feminist düşünürlerin yardımıyla çözüm üretmeye çalışıyor. Bizi kendi üzerimize de düşünmeye çağırıyor.”
Zehra Kosova Sempozyumu sunumlarıyla hazırlanan Emeğin Kadın Halleri kitabı Dipnot’tan çıktı. “Kadın emeği araştırmaları akademi ile sınırlı kalmasın” denilerek hazırlanan kitap, 11 Mayıs Cumartesi günü Kadıköy’de bulunan Genel-İş binasında tanıtıldı.
Çekiç seslerinin, dönen çarkların, motorların gürültüsü arasındaki emekçi siyahî kadınlar… Arkadaşımız Hêlin, 2. Paylaşım Savaşı sırasında çelik fabrikalarında, dökümhanelerde, uçak fabrikalarında ve tersanelerde savaş silahlarını üreten ucuz işgücü olarak çalıştırılan siyahî kadın işçileri yazdı.
“Yaşını Gösteren Kadınlar” kadınların yaş ve yaşlılık deneyimlerini anlattığı bir kitap. Kadın yaşlılığını “patriyarkal kapitalist kültürden” ayrı düşünmeyen arkadaşlar, buradan hareketle yaşlılığın kavramsallaştırılmasına sıcak bakmadıkları gibi yalnız yaşlı kadınların değil genç kadınların da ayrımcılığa uğradığını, gerontokrasinin kadınlar için de geçerli olabileceğini söylüyorlar. Editöryal ekiple konuştuk.
40’tan fazla kadın yazar bir etkinlikte anlattı: “Akademide erkek egemenliğinin çizdiği dairenin dışına
çıkanlar var. Yıldız Ecevit de bunlardan biri…”
Gilman’a göre ev, kadınlar için hapishanedir. Kadınlar zalimce eve tutsak edilmişlerdir. “Bu hapsetme eylemi, kişisel bir zalimliğe dayanan keyfi bir hapis cezası olarak değil, kamuoyu tarafından talep edilen, din tarafından tasdiklenen ve yasalar tarafından uygulanan bir durum olarak değerlendirilmelidir.”
Kitap; çocuk, hasta ve yaşlılara bakım veren kadınların deneyimlerini incelerken şu önemli noktaya da dikkat çekiyor: Bakıcılık yapan kadınlardan fiziksel emeğin yanı sıra işini aşkla yapması bekleniyor. Bakıcılık, akıl ve duygu arasındaki ayrıma meydan okuyor.
Catherine Cenize Choy, yirminci yüzyılda Filipinlilerin Amerika’ya göçünü hemşirelik mesleği açısından ele alıyor. Filipinli hemşirelerin Amerika’daki yaşamlarına dair iyi yazılmış bu kitap, aslında günümüzle de yakından ilgili.
Liebelt’in çalışmasına göre, İsrail’de ev işçiliği ve bakıcılık yapan Filipinli kadınlar, ‘Kutsal Topraklar’da bulunmalarını özellikle hac ziyareti bağlamında bir misyon olarak anlatıyorlar. Diğer yandan ırkçılığa ve emek sömürüsüne maruz kaldıklarını, toplumdan dışlandıklarını düşünüyorlar.
Lan, Tayvan’daki Filipinli ve Endonezyalı ev işçilerine odaklandığı kitabında, küreselleşmenin yalnızca Serbest Üretim Bölgeleri’nde veya uluslararası ticaret merkezlerinde değil, mutfaklarımızda ve oturma odalarımızda gerçekleştiğini gösteriyor. Göçmen ev işçisi istihdam eden Tayvanlı hanelerin sayısı artıyor.
Filipinli kadınlar, neden dünyanın dört bir yanında göçmen ev işçisi olarak çalışıyor? Küresel emek pazarına nasıl girdiler, neler yaşadılar, yaşıyorlar? 21’inci yüzyılın gerçeği haline gelen uluslararası emek göçüne dair farklı hikâyelerin paylaşıldığı bu kitap, bu alanda bir dönüm noktası niteliğinde.
