Avrupa’da gazetecilerin güvencesiz durumuyla mücadele için sendikalar tarafından yapılan çağrı Avrupa Ekonomik ve Sosyal Komitesi’nde karşılık buldu ve sendikalar, işverenler ve sivil toplumun oybirliğiyle bunun için mücadele edilmesi karara bağlandı
Avrupa Ekonomik ve Sosyal Komitesi (EESC), Avrupalı politika yapıcılara güçlü bir mesaj gönderdi. Dün, Avrupa’daki gazetecilerin çalışma koşulları hakkında ilk kez karar veren EESC’nin üç bileşeni -sendikalar, işverenler ve sivil toplum- demokrasi için ciddi bir tehdit oluşturan gazetecilerin endişe verici güvencesizliğine karşı somut önlemler talep etmek üzere güçlerini birleştirdi. Çarşamba günü genel kurulda büyük bir çoğunlukla kabul edilen rapor, Avrupa Komisyonu ve üye devlet hükümetlerini mesleği desteklemek için somut önlemler almaya çağırıyor.
EESC’nin sendika bileşeni tarafından başlatılan ve “Gazeteciler ve medya profesyonellerinin bağımsızlığı ve doğru bilgi için bir güvence olarak çalışma hakları” başlıklı, kendi inisiyatifiyle hazırladığı görüş, Komitenin Çarşamba günü yapılan genel kurul oylamasında diğer iki bileşen olan, işverenler ve sivil toplumun temsilcilerinden geniş destek gördü. Rapor, 209 lehte, 4 aleyhte ve 11 çekimser oyla kabul edildi.
Medya Çoğulculuk İzleme Merkezi ve Avrupa Konseyi ile Medya Özgürlüğü Hızlı Müdahale (Media Freedom Rapid Response, MFRR) platformları tarafından gazetecilerin güvenliği için toplanan veriler de dahil olmak üzere çok sayıda nesnel kaynak tarafından desteklenen EESC raporu, Avrupa’da mesleğin her biçiminde hızla artan güvencesizliğine dikkat çekiyor: bunların arasında sosyal ve ekonomik düzenlemelerin kaldırılması, güvencesiz istihdam statüsünün artması, her türlü baskı, toplu sözleşmelerin yenilenmemesi, sözlü ve fiziksel şiddet, iş yoğunluğunun artması, haber merkezlerindeki ruh sağlığı sorunlarının genel olarak kötüleşmesi vb. sayılabilir.
Vatandaşların bilgiye erişim hakkını tehdit eden bu dramatik durum karşısında rapor, işyerinde psikososyal risklere ilişkin bir Avrupa direktifinin benimsenmesi, yeni Avrupa Medya Özgürlüğü Yönetmeliği’nin etkin bir şekilde uygulanması, ABD’deki Çok Büyük Çevrimiçi Platformların hakimiyetine karşı medya endüstrisine mali destek, serbest çalışanların haklarını koruyan toplu sözleşmeler elde etmek amacıyla sosyal diyaloğun teşvik edilmesi, medyada yapay zeka kullanımının düzenlenmesi vb. gibi 13 somut öneriyle başlıyor.
Avrupa Gazeteciler Federasyonu (European Federation of Journalists, EFJ) Başkanı Maja Sever, “Avrupa’daki gazetecilerin çalışma koşulları hakkındaki EESC raporuna dün verilen ezici oy, hayati bir sinyal veriyor” dedi: “İşverenler, Avrupa’da hukukun üstünlüğünü ve demokrasiyi tehdit eden, gazetecilerin güvencesiz çalışma koşullarını kınamak için sendikalar ve sivil toplumla güçlerini birleştirdi. Avrupa Komisyonu ve hükümetler bu oybirliğiyle gelen çağrıya yanıt vermelidir: Gazetecilerin işlerini yapmaya devam edebilmeleri ve böylece vatandaşların özgür, bağımsız ve çoğulcu bilgiye erişim hakkını garanti altına alabilmeleri için acil önlemler alınmalıdır.”
EESC İşçi Grubu üyesi ve raportörü José Antonio Moreno Diaz, “Gazeteciler, işlerini düzgün yapmalarını engelleyen kötü çalışma koşullarıyla sık sık karşılaşıyor” diye ekledi. “Bilgi edinme özgürlüğünün hayati koruyucuları olarak, daha iyi koşullar için savunuculuk yapmak çok önemlidir. Bu, kişisel bütünlüklerini, ruhsal sağlıklarını ve çalışma ortamlarını korumayı ve medya sektöründe sosyal diyaloğu ve toplu pazarlığı teşvik etmeyi içerir.”
EESC Sivil Toplum Örgütleri grup üyesi ve eş raportörü Christian Moos, “Çok fazla gazeteci, uygun sosyal güvenlik veya temel çalışma hakları olmadan istikrarsız işlerde çalışıyor,” diye vurguladı. “Bizi bilgilendirmek için güvendiğimiz kişilerin kendileri korumasızken, korkusuzca habercilik yapmalarını bekleyemeyiz.”
EFJ, Avrupa Birliği ve Üye Devletlerin kamu yetkililerini, raporun başında yer alan 13 somut tavsiyeyi derhal uygulamaya koymaya ve gazeteci örgütleriyle istişare ederek bunları en kısa sürede uygulamaya çağırıyor.
Rapora buradan ulaşabilirsiniz. https://europeanjournalists.org/blog/2025/12/04/unanimous-call-to-combat-the-precarious-situation-of-journalists-in-europe/
Fotoğraf: Maja Sever, EFJ Başkanı, https://teleskop.hr/hrvatska/hrvatica-na-celu-europskih-novinara-maja-sever-izabrana-za-predsjendnicu-europske-federacije-novinara-efj/
