Articles by H. Sevim Işık Bäro


Taliban’a Karşı En Güçlü Direniş Kadınlardan Geliyor

Taliban’ın çok kısa sürede, Afganistan’da kontrolü ele geçirmesi dünya haberlerinin merkezine oturdu. Başta kadınlar, LBGTIQ+’lar ve kız çocukları olmak üzere pek çok farklı etnik gruptan Afganistanlının hayatı tehlikede. Talibanı tanımayan ve haklarından vazgeçmek istemeyen kadın örgütleri ve onlarla dayanışan kadınlar eylem hazırlığındalar.




İş yerinde cinsel taciz kırmızı halıdan çok mavi yakanın sorunu*

“Cinsel taciz, istismar ve tecavüzün en ağır şekliyle film endüstrisinde mi yaşandığını düşünüyorsunuz? Hayatınızı bir de temizlik işçisi, garson ya da düşük ücretli “kadın işi” olan herhangi bir işle idame ettirmeyi deneyin. Bu meslekleri yapanlar çok az hak ve çok az telafi şansı ile rutin istismarla karşı karşıya.” diyor Hazards Magazine** editörü Rory O’Neill. Hazards İngiltere’de çıkan uluslararası muhabirler ağına sahip sendika dostu bir dergi. Yararlı olacağını düşünüp makaleyi kısaltarak çevirdik.


Kumaştaki Gözyaşları: 2013 Rana Plaza ve sonrası

2013’te Rana Plaza’nın çöküşü, dünyanın en büyük “endüstri felaketi” olarak tanımlanmıştı. Önlemler “kârlı” olmadığı için alınmamış. Yangın insanların yaşamına mal olmuş ve “ucuz işçilik”in, “ucuz ürün”lerin ne pahasına “ucuz” olduğunu gözler önüne sermişti.  Geçtiğimiz günlerde yine Bangladeş’te yaşanan yangın faciası çok da bir şeyin değişmediğini gözler önüne serdiği gibi 2014 yapımı belgesel, Kumaştaki Gözyaşları (Tears in the Fabric) filminin önemini hatırlattı.


Kumsalda başlayıp kumsalda biten film: Deniz Kadınları

Marta Solano’nun yönettiği 22 dakikalık belgesel film, İspanya’nın kuzeyinde, Kantabria’da, deniz ürünleri sektöründe çalışan beş kadının iş ve hayat hikâyelerini paylaşır bizimle. Bu kadınlar yalnızca “anne”, “eş”, “dul” değil aynı zamanda bu sektörün vazgeçilmez görevlerini üstlenen ve balıkçı ailelerini geçindiren kişilerdir.


Gizli Sayılar: Anlatılmayan kadınların öyküsü

Gizli Sayılar (Hidden Figures) filmi, NASA’da çalışan üç kadının gerçek hayat öyküsünden yola çıkar. Bu üç kadın, Soğuk Savaş döneminin en önemli yarışlarından uzay yarışında ABD’nin ileri çıkmasında çok kritik rol oynadıkları halde çok az tanınırlar.


Agora’da Bir Kadın; İskenderiyeli Hypatia

Alejandro Amenábar’ın yönettiği, Rachel Weisz’ın baş rolünü üstlendiği film bizi MS 4. yüzyılın İskenderiye’sinin Agora’sına (halk meydanına) götürür. Orada izlediklerimiz din üstünden yürütülen iktidar savaşları ve bir bilim kadını, Hypatia’dır.


Temizlik işçisi Sibel’in hikâyesi: Çamaşır Suyu

Büşra Bülbül’ün yönettiği “Çamaşır Suyu” on beş dakikalık bir kısa film. Yönetmen bu on beş dakika içinde; kadının üstüne yapıştırılan bakım emeğini, güvencesizliği, insanlarla çevreli olduğu halde kadının yalnızlığını ve duyarsızlaşan toplumu sorguluyor.



Parça başı çalışan işçileriz

ÇEVBİR, çevirmenlerin bir araya gelerek kurdukları bir meslek birliği,  kitap çevirmenleri, altyazı-seslendirme çevirmenleri, tiyatro çevirmenleri üye olabiliyor. ÇEVBİR üyesi olan, altyazı ve seslendirme çevirmenliği alanında çalışan Aslı Takanay ve Ece Nihal Karluk ile sohbet ettik. Başka dillerde çekilmiş filmleri bizlere ulaştıran genellikle kadınların çalıştığı bu sektördeki güvencesizliği ve dayanışmayı konuştuk.


“Bizim Hikâyemiz”

Ocak 2020’de başlayan “Bizim Hikâyemiz” projesi kapsamında Mart 2020’den beri, Diyarbakır, Antep, İstanbul, Ankara, İzmir’de sözlü tarih çalışması yapılıyor. Feminist akademisyenlerin yürüttüğü çalışmada sözlü tarihin yanı sıra, video röportajlar, günlükler, kadınların çektiği fotoğraflar ve kendi çizdikleri bilişsel haritalar da yayımlanıyor.


Nefesim Kesilene Kadar

Emine Emel Balcı’nın yazıp yönettiği “Nefesim Kesilene Kadar” genç tekstil işçisi Serap’ın yaşamından ve günümüz Türkiye’sinden bir kesit sunar. Film  “aynı gemide olup yalnızca kendi gemisini kurtarma derdi”nde olma durumuna da ayna tutar. Bu aynada gördüklerimiz bizi rahatsız edebilir, çünkü bize pembe gözlüklerle bir peri masalı sunmaz. Bu filmde birine “iyi biri o” ya da kötü biri” demek zordur.


Kuzey Ülkesi’nde olan bitenler

Türkiye’de  “Tek Başına” adıyla gösterilen Niki Caro’nun  North Country filmi, işyerinde toplu cinsel taciz davası açıp kazanan ilk kadın maden işçilerinden Lois Jenson’un gerçek öyküsü üzerine kurulur. Filmdeki ismiyle Josey’in neredeyse tek başına verdiği bu mücadele,  ifşanın önemini de gösteriyor.


Almanya’da kadın yönetmen grevi

Avrupa TV kanalı ARTE’nin  “kadın yönetmenler arıyoruz” diye ilan vererek kadınları yarıştırmak istemesi protestolara yol açtı. Kadın yönetmenler biz gizli ve kayıp değiliz, biz hep buradaydık. Birbirimizle rekabet etmek istemiyoruz, ücretsiz film yapmayı da düşünmüyoruz, diye yanıt verdiler.  


Toz Bezi’nin anlattıkları

Bu yazımızda başrollerde Nazan Kesal, Asiye Dinçsoy’u gördüğümüz, Ahu Öztürk’ün yazıp yönettiği, Meryem Yavuz’un da görüntü yönetmenliğini yaptığı Toz Bezi’ni tanıtmak istedik. Kameranın önünü ve arkasını kadınların doldurduğu film, ev işçilerinin yaşam ve dayanışma hikayesine de ayna tutuyor.


Kurbağalar’ın güçlü kadını Elmas

Amacımız baş rol ya da yan rol karşımıza çıkan bütün çalışan kadın karakterler ve o karakterlerin karşımıza çıktığı filmler üstüne konuşmak. Belli mi olur; belki hangi filmi izlesem diyen bir okurumuz, buradaki yazılarla izleyeceği filmi bulur. Bu yazının konusu ise Hülya Koçyiğit’in başrolü oynadığı, Kurbağalar filmi…


Pin It on Pinterest