Ebeveynler eğitim masraflarıyla baş edemiyor. Bunlardan biri de, ölen eşinden kalan emekli maaşıyla geçinmeye çalışan, iki çocuğu öğrenci olan Fatma. “Eğitim masrafları için özellikle tek ebeveynli ailelere destek verilmesini istiyorum. Kırtasiye ve test kitapları devlet tarafından sağlanmalı. Çünkü eğitim lüks değil, temel bir ihtiyaç” diyor
Artan enflasyon düşen alım gücü, yetmeyen maaşlar. Yeni eğitim öğretim dönemi yoksulluğun gölgesinde başladı. Okul araç gereçleri ve okul formlarına gelen zamlar ailelerin bütçesinde yeni bir kara delik açtı. Kimi aile masrafları karşılamak için temel ihtiyaçlarını ötelerken kimi aile ise kredi kartını yüklendi. Spor, müzik, resim gibi konulara ilgisi ve yeteneği olan çocuklar da aileleri gerekli malzemeleri alamadığı için bu çalışmalardan mahrum kalıyor. Kadın işçi olarak, öğrenciler ve ailelerle yaşadıkları zorlukları konuştuk
“Okul masrafları yüzünden eksiklik hissediyoruz”
Lise öğrencisi 14 yaşındaki Ayşegül, ekonomik sıkıntılar nedeniyle eğitim hayatında büyük zorluklar yaşadığını söylüyor. Kitap ve test kaynaklarına ulaşamadığını belirten Ayşegül, “Kitap kaynaklarına yeterli düzeyde ulaşamadık, kaliteli eğitim göremedik” diyerek durumunu aktarıyor.
“Alamadım çünkü çok pahalılar”
Resim ve müzik dersleri için gerekli olan sulu boya, pastel boya, flüt ve melodika gibi araçları alamadıklarını ifade eden Ayşegül, “Çünkü çok pahalılar” diyor. Yaşadığı bölgede birçok ailenin benzer sıkıntılar yaşadığını anlatan Ayşegül, “Aile başına genelde dört çocuk düşüyor, hepsinin ihtiyaçlarını karşılamak için para yetmiyor. Mecburen keyfi olan şeyleri almıyoruz. Defterleri iki ders için kullanıyoruz, geçen yıldan kalan eşyalarımızı tekrar kullanıyoruz” sözleriyle zorluklarını dile getiriyor.
“Derslerimi pekiştiremiyorum”
Eğitim materyallerinin eksikliğinin ders motivasyonunu etkilediğini vurgulayan Ayşegül, “Arkadaşlarının varken senin olmuyor, ders çalışma isteğin gidiyor. Test kitabı alamadığın için dersi yeterince pekiştiremiyorsun” diyor.
“Diyanete değil öğrencilere para harcansın”
Ayşegül, devletin kaynaklarını öğrencilere ayırması gerektiğini de belirterek, “Diyanete para yatırmak yerine gelecek nesillere, öğrencilere destek verseler başarı oranımız yükselir. Ülkemiz daha ileriye gider, öğrencilerin maddi sıkıntıya düşmesi engellenir” görüşünü paylaşıyor.
Ailesinin maddi durumuna da değinen Ayşegül, “Babamız iki yıldır hapiste, dört kardeşiz. Ablam üniversitede, diğer ablam lisede, kardeşim ilkokulda. Yoksuluz, geçinemiyoruz. Aylık gelirimiz en fazla 18 bin TL. Okul ihtiyaçlarımızı karşılayamıyoruz, çoğu şeyden mahrum kalıyoruz” dedi.
Sporcu kimliğiyle de dikkat çeken Ayşegül, voleybol takımına seçildiğini ancak gerekli ekipmanları alamadığını söylüyor: “Bin TL tutuyor, para biriktiriyorum. O yüzden haftalık harçlıklarımı hiç harcamıyorum. İstediğim yemekleri yiyemiyorum, okul ihtiyaçlarımı karşılayamıyorum.”
Okul masrafları aile bütçelerinde kara delik
İlk ve ortaokul da eğitim gören iki çocuğu bulunan ve İstanbul’da ikamet eden Semra Y. de artan okul masraflarından dert yandı. Evleri kira olmamasına rağmen tek maaşla masraflara yetişemediklerine dikkat çeken Semra, “Geçen yılki defterleri ve çantayı tekrar kullanmaya karar verdik. Sadece zorunlu olan defter, kalem ve kaplama kağıdı aldık. Zeynep’in resim ve müzik dersleri için istediği malzemeleri şimdilik alamadık çünkü çok pahalı” dedi.
Alınması gereken temel araç ve gereçler için ortalama 10 bin lira gider olduğunun altını çizen Semra, “Sadece temel ihtiyaçlar için yaklaşık 3 bin lira harcadık. Henüz test kitapları, spor malzemeleri ve okul kıyafetlerini tam olarak almadık. Hepsi eklendiğinde 10 bin lirayı geçiyor. Orta gelirli bir aile için bu rakam gerçekten çok ağır” diyerek fiyatlara isyan etti.
Birçok şeyi taksit taksit alıyoruz”
“Ev kirası, faturalar ve mutfak masrafları zaten çok yüksek. Çocukların eğitim masrafları eklenince ay sonunu getirmekte zorlanıyoruz. Birçok şeyi taksit taksit almak zorunda kalıyoruz” diyen Semra, kredi kartı borçlarının da her geçen ay bütçede büyük bir kara delik açtığını belirtti. Birçok aile gibi Semra da devlet desteğinin yetersiz kaldığına dikkat çekerek, “Eğitim masraflarının bir kısmı devlet tarafından karşılanmalı. Çocukların en azından test kitapları, kırtasiye ve kantin fiyatlarında destek görmesi gerekiyor. Eğitim herkes için eşit olmalı ama şu anda gelir durumuna göre büyük farklar var” dedi.
“Çocuğumun eğitim masraflarını karşılamakta zorlanıyorum”
Yeni eğitim-öğretim yılı tüm aileler için bütçesel bir sorunla başlarken, tek başına olan anneler için durum daha da kritik bir noktaya evriliyor. Eşini kaybeden, boşanmış ve tek başına yaşayan anneler için yük iki katına çıkıyor. İşte o yükün altında ezilmemeye çalışan annelerden biri de Fatma B. Eşini kaybeden Fatma, iki çocuğuyla yeniden yaşama tutunarak hayatta kalma mücadelesi veriyor. Yılın belli dönemleri için bu mücadele iki katına çıkıyor. Kira artış dönemleri ve özellikle okulların açıldığı dönemler zaten dar olan bütçe için tam anlamıyla kara delik.
“Temel malzemeler için 5 bin lira harcadım”
Eşinden kalan emekli maaşıyla geçinmeye çalıştığını belirten Fatma, “Tek maaşla evi geçindirmeye çalışıyorum. Çocuğumun defterinden kitabına, formadan ayakkabısına kadar her şey çok pahalı. Sadece temel alışveriş için 5 bin liradan fazla harcama yaptım. Daha test kitaplarını alamadık. Maaşımın neredeyse üçte biri sadece okul masraflarına gidiyor. Kira, faturalar ve mutfak harcamaları zaten çok yüksek. Bazen hangi ihtiyacı önce karşılayacağımı şaşırıyorum” diyor.
“Çocuğum çoğu zaman aç kalıyor”
Okula hazırlık aşamalarında yapılan masrafların dışında okul dönemi masraflarda ciddi yük olduğuna vurgu yapan Fatma, “Bir defter 80-100 liradan başlıyor. Kantin fiyatları da inanılmaz yüksek; bir tost 70 TL, bir su 20 TL. Çocuğum çoğu zaman aç kalmayı tercih ediyor. Bu durum beni çok üzüyor.”
“Çocuğumun motivasyonu kayboluyor”
Temel olanlar dışında birçok ihtiyacını karşılayamadığı çocuğunun da psikolojisinin bozulduğunu vurgulayan Fatma, “Arkadaşlarının sahip olduğu şeylere sahip olamayınca ders motivasyonu düşüyor. Eksikleri olunca ‘Anne ben geride kalıyorum’ diyor. Ben de elimden geleni yapıyorum ama tek maaşla her şeyi yetiştirmek çok zor” dedi.
“Devlet tek ebeveynli ailelere destek vermeli”
Türkiye’de eğitimin temel ihtiyaç ve ücretsiz olduğunu hatırlatan Fatma, devlet desteğinin artması gerektiğine dikkat çekti “Eğitim masrafları için özellikle tek ebeveynli ailelere destek verilmesini istiyorum. Çocukların kırtasiye ve test kitaplarının devlet tarafından sağlanması gerekir. Çünkü eğitim lüks değil, temel bir ihtiyaç” diyerek yetkililere çağrıda bulundu.
Fotoğraf: apelasyon
