Bir yandan artan enflasyon bir yandan gittikçe pahalılaşan çarşı, pazar… Asgari ücrete mahkum edilen çalışanlar ay sonunu zor getirirken durum emeklilerle için çok daha zorlu koşullar doğuruyor.
Yıllarca çalışarak emekli olmaya hak kazanan milyonlarca yurttaş açlık ve yoksulluğa mahkum edildiklerini belirtti. Kadın İşçi olarak hem sendikalarla hem de emekli kadınlarla konuştuk.
“Açlık sınırının altında maaşla yaşam mümkün değil”
Temmuz itibarıyla en düşük emekli maaşı 16.000 liraya yükselirken, kök maaş üzerinden yapılan hesaplamalar da birçok emekliyi zamdan tam olarak yararlanamaz hâle getirdi.
68 yaşındaki emekli işçi Fatma Kaya şöyle konuşuyor: “Market fiyatları her gün artıyor, biz hâlâ 10 bin liraya mahkûmuz. Zammı açıklarken enflasyonu değil, halkın gerçek yaşam koşullarını dikkate alsınlar. Bu maaşla torunuma bir dondurma bile alamıyorum.”
Kaya, yıllarca alın teri döktüklerine dikkat çekerek, en rahat etmeleri gereken dönemde ya ek iş yaptıklarını ya da çocuklarının eline baktıklarından dert yanıyor. Alım gücünün düşmesi ile beraber sağlıklı beslenemediklerini söyleyen Kaya, emekli maaşlarının temel ihtiyaçlarını bile karşılamadığını da vurguluyor.
“Yavaş yavaş ölmemizi bekliyorlar”
66 yaşında olan emekli bir kadın işçi ise yıllarca tekstil atölyesinde çalıştığını bir çok sağlık sorunu olduğuna dikkat çekerek; “Yıllarca hem evime baktım hem işe gittim, günü geldi uykumdan, yaşamımdan feragat ettim niçin? 10 bin liraya mahkum olmak için mi? Pazara bile yetmeyecek maaş için mi?” Sözleriyle yaşadığı zorluğu anlattı.
Temmuz ayında yapılan zammın genel zamlar yanında daha maaşlarını almadan eridiğini söyleyen yurttaş göz yaşlarına da hakim olamadı. “Üç çocuğumu alnımın teriyle büyüttüm şimdi devlet beni yük gibi görüyor” diyor. Maaşının alır almaz önce faturaları ödediğini arta kalanla ise temel ihtiyaçlarını karşılamaya çalıştığını anlatıyor ve ekliyor “Canım istediğini yemek bir yana ben harcama yapmamak kimseye muhtaç hale gelmemek için yediğimi kısıyorum, az az yiyorum bir sonraki günü düşünerek. Yani biz yaşıyoruz gibiyiz ama yaşamıyoruz. Açlığa mahkum edilmiş milyonlarız. Bu maaşlarla ayakta kalmamız mümkün değil. Yavaş yavaş ölmemizi bekliyorlar herhalde”
“Bu Bir Geçim Değil, Sefalet Zammıdır”
Temmuz ayında açıklanan TÜİK verilerine göre yıllık enflasyon yüzde 71,6 olarak belirlenirken, SSK ve Bağ-Kur emeklilerine yapılan yüzde 16,67’lik maaş artışı ile en düşük emekli maaşı 16 bin 881 lira oldu. Toplumun en kırılgan kesimlerinden biri olan emekliler tarafından sert biçimde eleştirildi.
Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu’na bağlı DEV Emekli-Sen Kadın Daire Başkanı Mehtap Çakır, gerçek enflasyonun soflarından eksilen yemekte, ceplerinden kalmayan parada olduğunu söyledi.
“TÜİK’in enflasyonu başka, halkın gerçekliği başka”
Çakır, TÜİK’in açıkladığı enflasyon oranlarının siyasi iktidara yakın biçimde şekillendirildiğini savunuyor. Açıklanan zam oranlarının açlık sınırının bile altında kaldığına dikkat çeken Çakır, “Gerçek enflasyon soframızdan eksilen yemekte, pazardaki filede, maaştan arta kalmayan cebimizde. TÜİK’in açıkladığı oranlar halkın gerçeğini değil, iktidarın beklentisini yansıtıyor.”
Emekliler, aldıkları zammın sağlık, kira ve gıda harcamaları başta olmak üzere hiçbir temel ihtiyacı karşılamadığını belirtiyor. Elektrik, doğalgaz, kira ve temel gıdada yaşanan yüksek artışlar sonrası maaşların eridiğine vurgu yapan Çakır, emeklilerin yaşamlarını sürdürmek için çalışmaya mahkum edildiklerini bir kez daha yeniledi.
Çakır dayatılan haksızlığa karşı örgütlü mücadelenin büyütülmesi gerektiğini belirterek taleplerini sıraladı;
- 5510 sayılı yasanın değiştirilmesi,
- En düşük emekli aylığının asgari ücretle eşitlenmesi,
- İntibak yasasının çıkarılması,
- Emekli aylıklarının toplu sözleşmeyle belirlenmesi,
- Katkı paylarının kaldırılması ve temel ihtiyaçların ücretsiz olması,
- Sendikalaşmanın önündeki engellerin kaldırılması.
Eylemler devam edecek
Çakır, önümüzdeki dönemde hem sokakta hem Meclis’te mücadeleyi büyüteceklerini ifade etti. Sendikalar, her ay en az bir etkinlik düzenleyeceklerini, kamuoyu baskısıyla yasal düzenlemeleri zorlayacaklarını belirtiyor. “Yıllarca bu ülkeye hizmet etmiş milyonlarca emekliyi açlığa mahkûm edemezsiniz. Bu bir hak mücadelesidir. Ve biz bu mücadeleyi her alanda sürdüreceğiz.”
“Verilen maaş artışı değil sadaka”
Bir diğer emekli sendikası Birleşik Emekliler Sendikası Genel Sekreteri Aysel Lüle, başta İstanbul olmak üzere Türkiye genelindeki kira bedellerinden örnek vererek ödenen emekli maaşlarına dikkat çekiyor. “Emekli maaşları zamlı ve hazine yardımlarıyla beraber 16.881 TL oldu. Günümüzde düşük ev kirasının 20 bin liranın üzerinde olduğu verilen zammın ise bir üç kilo et parasına dahi tekabül etmediğini göz önünde bulundurursak bu maaş artışı değil sadakadır. Bu verilen zam oranı emekliye zam değil zulüm oranıdır.”
“İnsan onuruna yaraşır bir yaşam istiyoruz”
Hükümetin emekliler için adım atması gerektiğine vurgu yapan Lüle, 2002 öncesine atıfta bulundu, “2002 öncesi gibi enflasyon karşısında emeklinin alım gücünün korunması. 2002’de en düşük emekli maaşı ile 8 çeyrek altın alınırken bugün üç çeyrek altın dahi alınmıyor emeklinin eksilen beş altın değerindeki kaybının tedavisini ve alım gücümüzün korunmasını istiyoruz sadaka değil. İnsan onuruna yaraşır bir yaşam istiyoruz. 2008 öncesi gibi emekli maaş bağlanma oranlarının (ABO) tıpkı eskisi gibi yüzde 70 oranına yükseltilmesini istiyoruz.”
Lüle’nin bir eleştirisi de Türkiye İstatistik Kurumu’na oldu. TÜİK’in verilerinin gerçek yaşamla bağdaşmadığını belirten Lüle, “Halkın yaşadığı enflasyonla uzaktan yakından ilgisi yok. TÜİK her ne kadar bağımsız kurum gibi görünse de sonuçta hazine ve maliye bakanlığına bağımlı bir kurumdur. Doğal olarak TÜİK yaptığı araştırma oranlarını değil bakanlığın kendisine gönderdiği oranları açıklamak zorunda kalıyor.” diyor.
