Akademisyen Ayfer Bartu Candan ile Türkiye’den Almanya’ya işçi göçünün ilk yıllarında çalışmak üzere oraya göç etmiş olan kadınlara dair konuştuk. “Kadınların erken dönem işçi göçü tarihinde, emek tarihine yaptıkları katkının çok kıymetli olduğunu görüyordum konuştukça. Fakat o dönem yok sayılmış.”
Kadın emeğini ve kültür-sanat üretimlerini görünür kılmak, kadın işçilerin deneyimlerini kayda geçirmek ve feminist bir emek politikası tartışmalarına katkı sağlamak için sesimizi taşıdığımız podcast serimiz “Kadın Emeğinin Halleri”nin 13. bölümü yayında.
Podcast serimizin bugünkü konuğu Boğaziçi Üniversitesi Sosyoloji Bölümü emekli öğretim üyesi Ayfer Bartu Candan. Ayfer ile Türkiye’den Almanya’ya işçi göçünün ilk yıllarında çalışmak üzere oraya göç etmiş olan kadınlarla toplumsal cinsiyet ilişkileri üzerine yapılmış bir çalışması üzerine konuştuk. O konuşmadan satırbaşlarını paylaşıyoruz.
Feryal Saygılıgil sordu, Ayfer yanıtladı
“Onların hikayelerini dinledikçe önce şöyle düşündüm, herhalde ben çok istisnai birtakım kadınlarla tanışıyorum şu anda. Çünkü benim kafamda sanırım hepimizin de paylaştığı bir imaj vardı. Almanya’ya özellikle erken dönemde işçi olarak giden işçi figürünü, o döneme ait ortada dolaşan fotoğrafları düşündüğümde genç bekar erkek figürü çok kafamda canlanıyordu, onu da fark ettim. Fakat ben genç bekar kadın olarak giden bu işçi kadınlarla tanışıyordum.”
“Aslında göçün kendisi ve bu istihdam politikası cinsiyetlendirilmiş bir şey yani Almanya belli bölgelere ve belli sanayiye erkek işçi istiyor. Belli sanayilere de kadın işçi istiyor. Yine bizim aslında şaşırmayacağımız literatürü düşündüğümüzde tekstil sektörüne, montaj sanayisine kadın işçi arıyor.”
“Fakat benim tanıştığım kadınlardan hiçbiri aile birleşmesiyle gelen kadınlar değil. Ve bu kadınların hayat hikayeleri ne o kurban pozisyonuna uyuyor ne o geleneksellik, modernlik çatışmasının içine oturuyor.”
“Düşündükçe aslında bu kadınların erken dönem işçi göçü tarihinde çok kıymetli işler yaptıklarını, yani varoluşlarının çok kıymetli olduğunu ve hayatta kalma, birbirleriyle dayanışma stratejilerinin, bütün o emek tarihine yaptıkları katkının çok kıymetli olduğunu görüyordum konuştukça. Fakat bu kabul edilmeyen, görülmeyen ve tarihin yazılmamış bir yanı. O dönem yok sayılmış.”
Keyifli dinlemeler!
https://open.spotify.com/episode/7xfWvHV9QwEG1JZGhqQB9d?si=ubt5VaOcT_GEkI90wmGZtQ
AYFER’in şarkı tavsiyesi:
https://open.spotify.com/track/6gJdDnF2TzfA1WPMXuCa3x?si=PNlyUWz1SWuK00jtdskvQw
