Obanın Kadınları belgeseli evin olmadığı bir yerde yaylada kadınların görünmeyen emeğine odaklanıyor. Kadınların iş yüküne serzenişine, koşulların zorluğuna odaklanırken yine de umudu elden bırakmıyor. Yönetmen Kader Çetintaş ile Obanın Kadınları belgeselini konuştuk.
Bulaşık, çamaşır başta olmak üzere bütün ev işlerinden nefret ediyor. Hayatını kaynak yapmaya endekslemiş bir işçi o. Derya Yavuz’un, elindeki kaynak tabancasıyla, ‘kadın yapamaz’ algısına meydan okuyan bir duruşu var… Öyküsü film gibi…
Uzun yıllar tekstil üretiminde, makine başında çalışmış Zekiye. Sonrasında mutfak bölümüne geçmiş. “Hiç sendikam olmadı, oysa şu hayatta en çok istediğim şeylerden biriydi” diyor. Asgari ücretin bir an önce artırılmasını, kadın işi-erkek işi ayrımının kalkmasını, iş güvenliğinin sağlanmasını istiyor.
Onları son dönemlerde yükselttikleri işçi eylemlerinden tanıyoruz. Pandemi döneminde, marketlerin e-alışverişe, kafe ve restoranların da paket servislere yönelmesi motorlu kuryelerin mesaisini artırdı. Öyle ki moto kuryeleri aile bireylerinden fazla görmeye başladık. Ama onların haklarını görüp, teslim ettiğimiz söylenemez. Görmediğimiz bir başka şey de cinsiyetleriydi. Moto kurye kadınlar deneyimlerini anlattı.
Hangi işte çalışırsa çalışsın bir kadın her zaman mücadele etmek zorunda kalıyor. Barmaid olarak çalışan kadınlara alıştık. Fakat buraları aynı zamanda erkeklerin “erkeklik hallerinin” de en kolay açığa çıktığı alanlar. Bu durumdan ise en çok bar emekçisi kadınlar etkileniyor.
Diyarbakır’da sanayi sitesinde yüzü, gözü, elleri yağ içinde, bozulan bir aracı tamir eden kadın ustayı görenler şaşkınlıklarını gizleyemiyor. “Benim ojem motor yağı” diyen, Delal Uruç, Diyarbakır’ın tek kadın oto motor tamir ustası olarak tanınıyor.
Aysel Karaarslan Metin, Karadeniz Ereğli Halk Eğitim Merkezi’nde arıcılık mesleğine dair kurs veriyor. Üniversitede arıcılık okumuş. Bu yıl kursiyerlerin tamamen erkek. Kübra Öztürk ise bölgede arıcılık yapan bir kadın. Erkekler kadınların arıcılıkla uğraşması fikrine alışamamışlar. Ama kabul etmeleri gerekiyor, başka yolu yok.
Erkeklerin “kendilerine ait” gördükleri bir alanda hem mesleğini icra etmeye hem de hemcinslerinin ve meslektaşlarının haklarının peşinde koşmaya devam eden bir kadın o… Veteriner Hekim Melike Baysal ile mesleğini ve bu mesleği bir kadın olarak yapmanın zorluklarını konuştuk.
Akaryakıt istasyonunda pompacı olarak çalışan Makbule Kadak’la işini ve yaşamını konuştuk. Bir EYT’li olan Makbule Hanım, erkeklerin yoğun olduğu bu işte hem dışarıdan hem içeriden mobbinge uğradığını ama bunlarla mücadele ederek işini sürdürdüğünü söylüyor. Beş yıl sonra emekli olacak. En büyük hayali ise bir otomobil satın almak.
Kaybolmaya yüz tutmuş bakırcılık mesleğini canlandıran 25 yaşındaki Rojda Akar, Diyarbakır’ın ilk kadın kalay ustası ve işlemecisi. Kadınların yaptığı ürünlerin daha orijinal olduğunu söylüyor.
Geçtiğimiz sayıda kadınlara iş garantili forklift operatörlüğü kursundan bahsetmiştik. Kursun öğretmeni de bir kadın. Nazife Ümid İskit hoca, tüm iş makinelerini tanıyor ve kullanıyor. Onunla bu erkek sektörde, kadın eğitimci olarak nelerle karşılaştığını, ayrımcılıkla baş etme yollarını konuştuk…
Zeliha Kınacı, kadın emeğinin hak ettiği değeri görmediği bir dünyada erkekler tarafından “kendi işleri” olarak etiketlenmiş bir işi yapıyor. O Bursa’da uzun süre halk otobüsü şoförü olarak ekmeğini kazanmış, şimdi de şehirlerarası otobüslerde çalışıyor.
Ekonomi Bizim(de) Meselemiz köşesindeki yazıları zaman zaman öğrencilerimiz, meslektaşlarımız ve feminist yol arkadaşlarımızla birlikte kotaracağız. Bu haftaki konuğumuz Büşra Öztekin
Nuray Yurt, Tokat’ta özel bir öğrenci yurdunda müdür olarak 17 yıl çalıştı. Emeklilik planları yaparken kendini İzmir’de bir şantiyede, yerden metrelerce yükseklikteki bir kule vinç kabini içinde buldu. Nuray Yurt’un öğrenci yurdu müdireliğinden, kule vinç operatörlüğüne uzanan hikâyesi….
